Posts

Tashmë në diktaturë, edhe me ligj! Syri.net 26. 10. 2026

-
Studiuesja amerikane Kim Lane Scheppele e ka quajtur “legalizëm autokratik” një nga mënyrat më të sofistikuara me të cilat pushteti çmonton demokracinë nga brenda, duke përdorur vetë ligjin. Diktatura moderne nuk ka më nevojë të nxjerrë tanket në rrugë, të mbyllë parlamentin apo të shpallë fundin e demokracisë. Edi Rama ende nuk ka nxjerrë tanket kundër protestuesve, ka nxjerrë kamionët me ujë e piper, gazin lotsjellës dhe policinë e militarizuar. Ndërkohë, Parlamenti vazhdon të votojë, ministrat të buzëqeshin dhe kryeministri të premtojë Europën. Tani, mbi dhunën policore, kërkon të vendosë edhe vulën e ligjit. Diktatura moderne ka zbuluar një mënyrë më elegante sundimi: ta bëjë nënshtrimin të ligjshëm. Në Shqipëri, kjo histori nuk filloi dje, me paketën e re të Ramës. Ka më shumë se një dekadë që shkruhet, ligj pas ligji, reformë pas reforme. Përpara se të vinte radha e fjalës dhe protestës, pushteti kishte filluar të pushtonte hapësirat ku qytetari ndërton pavarësinë e tij: pronën...
Post a Comment
Read more

Më mirë në gjendjen natyrore, sesa në feudalizmin socialist! Politiko.al, 20. 10. 2026

-
  Kur shteti kthehet kundër qytetarit, protesta bëhet një çështje e lirisë. Ka një moment kur protesta nuk është më kundërshtim i një qeverie, por revoltë kundër një mënyre sundimi. Kur qytetarët nuk dalin më në rrugë për të ndryshuar një ligj, një ministër apo një politikë publike, por për të kundërshtuar vetë marrëdhënien që pushteti ka ndërtuar me ta. Shqipëria ka hyrë në këtë moment, ndërsa protesta po merr përmasat e një revolucioni politik. Reagimi i policisë, me gaz lotsjellës, goditje plumba gome dhe ndërhyrje jashtë kufijve ligjorë, dëshmon një pushtet që gjithnjë e më shumë e trajton kundërshtimin si kërcënim, jo si të drejtë. Por revolucioni nuk është domosdoshmërisht dhunë. Ai është, mbi të gjitha, përmbysje e një marrëdhënieje të padrejtë pushteti. Pikërisht në këtë moment lind një çështje vendimtare: protesta nuk duhet ta humbasë objektivin e saj në shumësinë e kërkesave. Shqipëria ka nevojë për shumë ndryshime: reforma kushtetuese, zgjedhore, ekonomike, instituci...
Post a Comment
Read more

Protestuesit kërkojnë zgjedhje, analistët u ofrojnë një parti! Syri.net, 17. 10. 2026

-
 Në Shqipëri kemi parti për çdo shije politike. Parti të mëdha e të vogla, të vjetra e të reja, parti që kanë qeverisur dhe parti që presin radhën. Kemi kryetarë që ndërrojnë parti dhe parti që ndërrojnë emër, por jo kryetar. E megjithatë, kur studentë dhe qytetarë dalin në shesh për të kërkuar largimin e qeverisë, nga studiot televizive u vjen një këshillë e vyer: krijoni edhe ju një parti! Sikur halli i demokracisë shqiptare të jetë mungesa e një partie tjetër! Kjo ishte receta që u përsërit gjatë tri mbrëmjeve të fundit të emisionit Opinion në TV Klan. Sipas shumicës së panelistëve, që protesta të kishte peshë politike, duhej të shndërrohej në një forcë elektorale. Panelistët nuk ua mohonin studentëve të drejtën për të protestuar, por vinin në dyshim mundësinë që protesta të arrinte qëllimet e saj pa hyrë në garën për pushtet. Për ta, sheshi mund të shprehte pakënaqësinë, ndërsa vetëm organizimi partiak mund ta kthente atë në rezultat politik. Ata e shihnin protestën si një s...
Post a Comment
Read more

Kulla që nuk e prek Parkun Rinia, vetëm i hipën sipër. Syri.net, 04. 10. 2026

-
Tirana paska ende një problem serioz: ka mbetur një copë park pa kullë. Kishte pemë, bar, shëtitore, stola, njerëz që kalonin, fëmijë që luanin dhe të moshuar që rrinin, pra të gjitha vjetërsirat që zakonisht gjenden në një park. Por nuk kishte hotel, zyra dhe apartamente private 78 metra mbi tokë. Për një kryeqytet që kërkon të na bindë çdo ditë se po hyn në modernitet, ky ishte qartësisht një boshllëk që duhej korrigjuar. Konkursi “Tirana Fountain Plaza” nxori fitues projektin e studios BIG – Bjarke Ingels Group për zhvillimin e hapësirës ku ndodhet kompleksi “Tajvani”, në Parkun Rinia. Projekti parashikon një ndërtesë rreth 78 metra të lartë, me hotel, zyra dhe apartamente private, të ngritur mbi kolona dhe me nivele nëntokësore parkimi. Vetë qeveria e paraqet si pjesë të “vizionit për Tiranën e vitit 2030”, një hap tjetër drejt një qyteti më modern, më të bukur dhe, sigurisht, më progresist. Zgjidhja është vërtet moderne. Deri dje mendonim se një ndërtesë zinte hapësirë sipas v...
Post a Comment
Read more

Kartelin qeveri–krim po e çmonton opozita! Politiko.al, 24. 09. 2026

-
Ka diçka të çuditshme në debatin publik të këtyre ditëve. Po dalin përgjime, dokumente, dosje dhe informacione që ekspozojnë gjithnjë e më shumë marrëdhëniet ndërmjet pushtetit politik, interesave ekonomike dhe botës së krimit. Flitet për një sistem që po çahet, për njerëz të pushtetit që shfaqen në komunikime komprometuese dhe për një vëmendje ndërkombëtare gjithnjë e më të madhe ndaj Shqipërisë. Por mes gjithë kësaj zhurme mbetet thuajse pa përgjigje pyetja më e thjeshtë: kush e ka vënë në lëvizje këtë proces? Kush po e çmonton kartelin qeveri–krim? Përgjigjja është opozita. Nuk është hera e parë që puna politike e opozitës prodhon një rezultat të tillë. Në vitin 2023, ajo ndërgjegjësoi shoqërinë për rrezikun e projektvendimit për ndërtesat mbi 50-vjeçare, që mund të prekte mbi 120 mijë ndërtesa banimi dhe mijëra familje. Veçanërisht në Tiranë dhe në qendrat e qyteteve kryesore, prishjet rrezikonin të çlironin trojet më të vlefshme, duke shtyrë familjet tradicionale drejt periferiv...
Post a Comment
Read more

Strehim social apo qeverisje imobiliare? Syri.net, 19. 09. 2026

-
 Qeveria ka nxjerrë për konsultim një draftligj të ri për strehimin social. Projektligji për ndryshimin e ligjit nr. 22/2018 u publikua më 31 korrik dhe konsultimi u mbyll më 28 gusht 2026. Në pamje të parë kemi një reformë sociale që kërkon t'u përgjigjet çmimeve të larta të banesave dhe vështirësisë së familjeve për të siguruar strehim. Por kur drafti lexohet së bashku me Programin Kombëtar të Strehimit të shpallur më 10 shtator, del një histori shumë më e madhe: qeveria nuk po përgatitet vetëm të rregullojë tregun e banesave; po përgatitet të hyjë vetë në të. Tabloja bëhet edhe më shqetësuese po ta vendosim këtë reformë pranë tri draftligjeve të tjera për pronën, që po trajtohen pothuajse njëkohësisht. Të marra së bashku, ato japin shenja të një rikonfigurimi më të gjerë të marrëdhënies ndërmjet qeverisjes, pronës, territorit dhe tregut të pasurive të paluajtshme. Por, këtë lidhje do ta trajtojmë veçmas. Këtu mjafton reforma e strehimit për të ngritur pyetjen: po ndërtohet një...
Post a Comment
Read more

Kur e keqja bëhet sistem: ponerologjia politike dhe Shqipëria e sotme! Politiko.al, 15. 09. 2026

-
Ka një moment në jetën e një regjimi politik kur nuk mjafton më të numërosh skandalet. Një ministër nën hetim, një kryetar bashkie i arrestuar, një tender i dyshimtë, një koncesion, një leje ndërtimi, një pronë publike që përfundon në një projekt privat. Kur këto raste përsëriten për vite, pyetja ndryshon vetvetiu. Nuk pyet më vetëm pse sistemi nuk e lufton korrupsionin. Fillon të dyshosh se korrupsioni nuk është më defekt i sistemit, por vet sistemi dhe mënyra se si ai funksionon dhe riprodhon pushtetin. Prej disa kohësh më ka tërhequr një koncept jo shumë i njohur në debatin shqiptar: ponerologjia politike. Termi lidhet me psikologun polak Andrew M. Lobaczewski, i cili u përpoq të kuptonte se si e keqja depërton në politikë dhe, me kalimin e kohës, krijon një rend që e mbron dhe e riprodhon atë. Nuk më intereson këtu të bëj diagnoza psikologjike për Edi Ramën, ministrat apo zyrtarët e tij. Më intereson një pyetje shumë më shqetësuese: çfarë u ndodh njerëzve normalë kur jetojnë gjat...
Post a Comment
Read more

Një hall, një nder, një vote! Syri. net, 09. 09. 2026

-
Susan Stokes, një nga studiueset më të njohura të klientelizmit politik, ka analizuar mënyrën se si marrëdhënia demokratike ndërmjet qytetarit dhe politikës mund të zëvendësohet dalëngadalë nga një marrëdhënie shkëmbimi personal. Në librin Brokers, Voters, and Clientelism: The Puzzle of Distributive Politics , të shkruar me bashkëautorë, ajo studion pikërisht rolin e ndërmjetësve politikë që njohin qytetarët, nevojat e tyre dhe problemet konkrete mbi të cilat mund të ndërtohet mbështetja politike. Në Shqipëri nuk kemi pse ta kërkojmë gjatë figurën e brokerit . Ne e kemi. Quhet patronazhist. Ai nuk hyn te qytetari përmes debatit mbi shtetin, taksat, pronën apo ekonominë. Hyn përmes jetës së tij të përditshme. Di kush kërkon punë, kush pret legalizimin, kush ka problem me pensionin, kush ka ngecur në kadastër dhe kush endet prej muajsh pas një dere të administratës. Këtu fillon ndryshimi i madh. Politika nuk e pyet më qytetarin “Çfarë shoqërie dëshiron?”. E pyet “Çfarë halli ke?” E p...
Post a Comment
Read more